Ewidencja zabiegów ŚOR 2027 — od kiedy elektroniczna i dla kogo

Od kiedy elektroniczna ewidencja — 2026 czy 2027?

Wymóg prowadzenia ewidencji w formie elektronicznej wprowadza rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/564. Unijne przepisy dały jednak państwom członkowskim wybór: mogły uruchomić obowiązek od 1 stycznia 2026 r. albo przesunąć go o rok, do 1 stycznia 2027 r.

Polska zdecydowała się na przesunięcie. Odpowiednia nowelizacja ustawy o środkach ochrony roślin została podpisana, więc dla polskich rolników obowiązek elektronicznej ewidencji zaczyna obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku. Do tego czasu ewidencję można prowadzić także w formie papierowej — ale sam obowiązek jej prowadzenia już istnieje.

Skąd w ogóle obowiązek ewidencji?

Podstawą jest art. 67 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009. Zgodnie z nim każdy profesjonalny użytkownik środków ochrony roślin ma obowiązek prowadzić i przechowywać przez co najmniej 3 lata dokumentację stosowanych zabiegów. Rozporządzenie 2023/564 nie tworzy nowego obowiązku „od zera" — zmienia jedynie formę tej dokumentacji na elektroniczną.

Kogo dotyczy obowiązek?

W obecnym stanie prawnym profesjonalnymi użytkownikami środków ochrony roślin są wszyscy rolnicy stosujący ŚOR — niezależnie od powierzchni gospodarstwa. Oznacza to, że obowiązek ewidencji obejmuje zarówno duże gospodarstwa towarowe, jak i małe.

Warto wiedzieć, że próbowano wprowadzić długie okresy przejściowe dla najmniejszych gospodarstw (np. zwolnienia dla gospodarstw do kilku hektarów), ale ta wersja przepisów została zawetowana. Dlatego bezpieczniej zakładać, że obowiązek dotyczy każdego, kto zawodowo stosuje ŚOR.

Co musi zawierać ewidencja?

Ewidencja zabiegu musi zawierać co najmniej: nazwę środka ochrony roślin, datę zastosowania, zastosowaną dawkę na hektar, powierzchnię i nazwę uprawy oraz przyczynę zastosowania (zwalczany agrofag). Szczegółowo rozpisujemy to w osobnym poradniku: jak prowadzić ewidencję zabiegów i co musi zawierać.

Jak długo przechowywać i kiedy uzupełniać wpisy

Dokumentację przechowuje się co najmniej 3 lata. W okresie przejściowym przewidziano ułatwienie: dane o zabiegach z danego roku kalendarzowego można uzupełnić do 31 stycznia roku następnego. To łagodniejsza zasada niż dotychczasowy wymóg wpisu w krótkim terminie od zabiegu — ale nie zwalnia z rzetelności, bo szczegóły łatwo zapomnieć po sezonie.

Co grozi za brak lub nierzetelną ewidencję?

Prowadzenie ewidencji kontroluje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN), a przy płatnościach obszarowych jej kompletność może być sprawdzana przez ARiMR w ramach warunkowości. Brak ewidencji, luki lub zabieg niezgodny z etykietą (np. w niedozwolonej uprawie albo przekroczoną dawką) mogą skutkować sankcjami podczas kontroli oraz wpływać na płatności. Rzetelna, kompletna ewidencja to najprostsza ochrona przed problemami.

Jak przygotować się na 2027 już teraz

Nie warto czekać do ostatniej chwili. Przejście na elektroniczną ewidencję z wyprzedzeniem oznacza, że wchodzisz w 2027 rok z gotowym nawykiem i kompletem danych — zamiast nadrabiać wszystko naraz. Plonario robi to za Ciebie: sprawdza zabieg z etykietą i rejestrem MRiRW zanim wyjedziesz w pole, a po wykonaniu zamienia go w gotowy wpis w ewidencji i dokument na kontrolę.